Việt Nam có thể thành trung tâm vận tải hàng hóa hàng không trong 5 năm
Với tốc độ phát triển hạ tầng nhanh chóng cùng nhu cầu vận tải hàng hóa ngày càng gia tăng, Việt Nam được kỳ vọng sẽ trở thành trung tâm vận tải hàng hóa hàng không (air cargo hub) trong vòng 3–5 năm tới. Nhận định này được ông Ben Anh, Tổng Giám đốc Điều hành Tập đoàn ITL, chia sẻ tại phiên hội thảo trong khuôn khổ Triển lãm Quốc tế Logistics Việt Nam lần thứ 3 (VILOG 2025), tổ chức chiều ngày 1/8.
Ông Ben Anh, Tổng giám đốc điều hành Tập đoàn ITL tại sự kiện chiều 1/8. Ảnh ban tổ chức
Hạ tầng và nhu cầu – hai động lực chính thúc đẩy hình thành "hub"
Ông Ben Anh cho rằng, hai yếu tố nền tảng thúc đẩy nhanh khả năng trở thành trung tâm vận tải hàng hóa hàng không của Việt Nam là:
Phát triển hạ tầng đồng bộ:
Sân bay Long Thành dự kiến hoàn thiện cơ bản trong năm 2025 và đưa vào vận hành năm 2026.
Sân bay quốc tế Gia Bình tại phía Bắc vừa được phê duyệt điều chỉnh quy hoạch, với năng lực vận tải hàng hóa đạt 1,6 triệu tấn/năm vào năm 2030 và tăng lên 2,5 triệu tấn vào năm 2050.
Cả hai dự án đều được quy hoạch với các công viên logistics liền kề, đồng thời kết nối hạ tầng đường bộ – cảng biển và khu công nghiệp đang được triển khai mạnh mẽ.
Nhu cầu vận chuyển tăng mạnh:
Hiện tại, sản lượng hàng hóa hàng không của Việt Nam đã đạt 1,2 triệu tấn/năm, vượt qua Malaysia (900.000 tấn) và Philippines (600.000 tấn).
Theo dự báo, Việt Nam có khả năng vượt Thái Lan trong vòng 2 năm tới nhờ mức tăng trưởng hai chữ số ổn định.
Dữ liệu 6 tháng đầu năm 2025 từ Cục Hàng không Việt Nam cho thấy tổng sản lượng vận chuyển hàng hóa đạt 695.700 tấn (tăng 14,6% so với cùng kỳ năm 2024), trong đó vận tải quốc tế đạt 580.000 tấn (tăng 17,7%).
Hà Nội có thể trở thành trung tâm hàng hóa hàng không đầu tiên
Theo ông Ben Anh, khu vực phía Bắc, đặc biệt là Hà Nội, đang hội tụ đủ điều kiện để trở thành "hub" đầu tiên:
Chiếm 65% tổng sản lượng hàng hóa hàng không cả nước;
Là trung tâm của các ngành sản xuất công nghệ cao, điện tử – vốn có nhu cầu vận tải hàng không lớn;
Tăng trưởng nhu cầu nhanh hơn so với miền Nam.
Những yếu tố cần hoàn thiện
Mặc dù có tiềm năng lớn, nhưng ông Ben Anh nhận định, để trở thành một trung tâm vận tải hàng hóa hàng không thực thụ, Việt Nam cần cải thiện thêm nhiều yếu tố chiến lược:
Khả năng kết nối hàng không: Phải có mạng lưới đường bay rộng, có nhiều hãng hàng không căn cứ, và thiết lập các tuyến trung chuyển hiệu quả.
Chính sách mở và thân thiện: Bao gồm chính sách bầu trời mở, thủ tục hải quan thông thoáng, môi trường thương mại tự do để tạo điều kiện thuận lợi cho hàng hóa quá cảnh và lưu chuyển quốc tế.
Công nghệ & số hóa: Yêu cầu cao về kết nối hệ thống giữa các bên: hãng hàng không, khai thác mặt đất, kho bãi, hải quan, đơn vị vận tải; xử lý hàng hóa nhanh, chính xác – đặc biệt với mặt hàng giá trị cao và nhạy thời gian như thương mại điện tử, y tế, linh kiện.
Hệ sinh thái hàng không logistics: Phải hình thành “làng hàng hóa” (cargo village), các trung tâm e-commerce và hệ thống hỗ trợ doanh nghiệp vận tải, logistics, 3PL.
Phát triển hãng hàng không hàng hóa chuyên dụng: Việt Nam hiện chưa có hãng vận tải hàng hóa chuyên biệt, đây là điểm nghẽn lớn cần được giải quyết để nâng cao năng lực vận chuyển và khả năng cạnh tranh trong khu vực.
Bài học từ các trung tâm thành công trong khu vực
Incheon (Hàn Quốc): Trung tâm hàng hóa tiêu biểu với hạ tầng hiện đại, sản xuất công nghệ cao, Khu kinh tế tự do Incheon (IFEZ), chính sách PPP hiệu quả và là căn cứ chính của Korean Air – top 3 hãng hàng hóa hàng không toàn cầu.
Hong Kong: Vị trí chiến lược, chính sách thương mại mở, hạ tầng hiện đại, quy trình xử lý tối ưu giúp đặc khu này trở thành một trong những trung tâm logistics hàng không lớn nhất thế giới.
Singapore: Dù không có ngành sản xuất lớn, quốc gia này vẫn giữ vai trò trung tâm khu vực nhờ chính sách bầu trời mở, hạ tầng số hóa, hải quan thân thiện và hệ thống CACC – nền tảng kết nối các bên trong chuỗi logistics hàng không.
Lợi thế người đi sau và chiến lược tương lai
Theo ông Ben Anh, Việt Nam có cơ hội lớn khi là người đi sau, có thể học hỏi từ các mô hình thành công, đồng thời triển khai nhanh giải pháp số hóa và xanh hóa trong vận tải hàng không.
Ông nhấn mạnh:
“Việt Nam cần cải thiện chính sách hải quan, trung chuyển, đồng thời thành lập ít nhất một hãng hàng không hàng hóa chuyên biệt để đáp ứng nhu cầu vận chuyển đang tăng mạnh.”
Ngoài ra, trong Kế hoạch chuyển đổi số ngành hàng không dân dụng giai đoạn 2024–2030, Cục Hàng không Việt Nam đã đặt mục tiêu phát triển ít nhất ba trung tâm vận tải hàng hóa và hành khách đạt tiêu chuẩn ASEAN, tăng khả năng cạnh tranh và hội nhập khu vực.
Cuộc cách mạng kho hàng: Robot di động (AMR/AGV) sẽ duy trì mức tăng trưởng 19% mỗi năm
Thị trường robot di động toàn cầu đang ghi nhận mức tăng trưởng 19% mỗi năm, chính thức vượt xa các hệ thống tự động hóa cố định truyền thống. Xu hướng này phản ánh sự chuyển...
Vietnam Logistics Rewind 2025: vượt thách thức hạ tầng và nhân lực, tăng tốc 15-20% GDP...
Năm 2025, logistics Việt tăng trưởng ấn tượng, đóng góp 5,17% GDP nhờ dòng vốn FDI dồi dào, các FTA như CPTPP và EVFTA, cùng đầu tư công mạnh mẽ vào hạ tầng.
Vận đơn hàng không giờ đây có thể dùng làm tài sản thế chấp
Liên Hợp Quốc (UN) chính thức thông qua Công ước về Chứng từ vận tải có thể chuyển nhượng, cho phép hàng hóa vận chuyển bằng đường hàng không, đường bộ và đường sắt sở hữu...
ULD chống cháy: Tiêu chuẩn an toàn mới định hình lại thị trường vận chuyển hàng hóa hàng...
Ngành vận tải hàng không toàn cầu đang bước vào kỷ nguyên an toàn mới với việc triển khai rộng rãi các thiết bị phụ trợ (ULD) chống cháy. Đây là phản ứng chiến lược trước...
Giá cước hàng hóa hàng không toàn cầu tăng mạnh 3%, Châu Á – Thái Bình Dương là động lực...
Đà tăng giá cước hàng không lên đỉnh mới: Lộ trình Trung Quốc – Mỹ đạt $6.82/kg Khối lượng hàng không thế giới tăng 5% so với cùng kỳ năm trước nhờ phục hồi hậu Lễ Tạ Ơn
Liên minh Châu Âu EU cắt giảm phạm vi Báo cáo bền vững
Liên minh Châu Âu (EU) vừa đồng ý giảm mạnh phạm vi của hai luật công bố thông tin bền vững chủ chốt, nhằm cắt giảm thủ tục hành chính cho doanh nghiệp.