Thị trường vận tải hàng không toàn cầu đang bước vào một giai đoạn quan trọng hơn, khi cuộc khủng hoảng nhiên liệu phản lực ngày càng trầm trọng bắt đầu đe dọa sự ổn định vận hành trong suốt quý II và xa hơn nữa. Những gì ban đầu tưởng chừng chỉ là một cú sốc ngắn hạn liên quan đến sự gián đoạn tại Trung Đông hiện đang phát triển thành một rào cản mang tính cấu trúc đối với các hoạt động vận tải hàng không toàn cầu.
Việc đóng cửa kéo dài eo biển Hormuz đã làm mất đi huyết mạch chính cho các dòng chảy năng lượng toàn cầu, hạn chế khả năng tiếp cận khoảng 20–25% nguồn cung dầu của thế giới. Mặc dù một lệnh ngừng bắn đã làm giảm bớt căng thẳng địa chính trị tức thời, nhưng chuỗi cung ứng nhiên liệu vẫn bị gián đoạn, với sản lượng lọc dầu bị hạn chế và chu kỳ bổ sung hàng bị kéo dài.
Hệ quả là, giá nhiên liệu phản lực đã tăng hơn gấp đôi kể từ cuối tháng 2, vượt xa tốc độ tăng giá dầu thô. Ở một số khu vực, giá đã tăng hơn 100%, trong khi các thị trường kỳ hạn cho thấy mức giá cao này sẽ kéo dài trong suốt thời gian còn lại của năm. Điều này đã thay đổi căn bản cấu trúc chi phí trong toàn ngành hàng không, nơi nhiên liệu thường chiếm gần 30% chi phí vận hành.
Để ứng phó với cuộc khủng hoảng nhiên liệu, các hãng hàng không đang thực hiện cắt giảm tải trọng (capacity) tại nhiều khu vực, với một số hãng vận tải lớn đang cắt giảm dịch vụ để quản lý chi phí vận hành tăng cao và bảo vệ lợi nhuận.
Cathay Pacific đã thông báo cắt giảm tải trọng khoảng 2% từ giữa tháng 5 đến hết tháng 6, cùng với việc tạm dừng một số tuyến đường Trung Đông. Các hãng vận tải khác, bao gồm United Airlines, Air India, Air New Zealand và Vietnam Airlines, cũng đã thực hiện các bước tương tự: giảm tần suất chuyến bay, hủy bỏ dịch vụ và thắt chặt chi phí vận hành.
Tại Châu Á, nơi mức độ phụ thuộc vào nhiên liệu nguồn gốc từ vùng Vịnh đặc biệt cao, tác động còn nghiêm trọng hơn. Một số hãng vận tải đã giảm đáng kể hoạt động bay, trong khi những hãng khác chuyển sang chế độ kiểm soát chi phí hoặc dự phòng. Tại các trung tâm vận chuyển quan trọng hướng về vùng Vịnh, sản lượng chuyến bay đã giảm xuống còn khoảng 1/3 so với mức bình thường, phản ánh cả những hạn chế về vận hành và khả năng duy trì mạng lưới bị suy giảm.
Thị trường Châu Âu hiện bắt đầu cảm nhận được sự ảnh hưởng. Các cơ quan trong ngành đã cảnh báo rằng các sân bay trên khắp EU có thể đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhiên liệu phản lực mang tính hệ thống trong vài tuần tới nếu các tuyến cung ứng không được khôi phục. Khi mùa du lịch hè đang đến gần, nhu cầu nhiên liệu hàng không tăng cao dự kiến sẽ làm gia tăng áp lực lên các chuỗi cung ứng vốn đã bị hạn chế.
Các hãng hàng không đang ứng phó bằng cách xem xét lại các kế hoạch dự phòng, bao gồm: cắt giảm thêm tải trọng, cho dừng bay các máy bay cũ và phân bổ lại đội bay sang các hoạt động tiết kiệm nhiên liệu hơn. Trong một số trường hợp, các hãng vận tải đang chuẩn bị cắt giảm tải trọng lên tới 5% nếu điều kiện xấu đi, cho thấy quy mô của thách thức mà ngành đang phải đối mặt.
Trên các tuyến đường trọng điểm, phụ phí nhiên liệu đã tăng mạnh. Trong một số trường hợp, mức tăng gần 300% đã được ghi nhận so với tháng trước, cùng với sự gia tăng các khoản phí liên quan đến an ninh trên các tuyến đường bị ảnh hưởng bởi gián đoạn tại Trung Đông. Trên các thị trường toàn cầu, khoảng một nửa số tuyến vận tải hàng không được theo dõi đã ghi nhận mức tăng giá hàng tháng từ 20% trở lên.
Sự thay đổi này bị thúc đẩy bởi áp lực kép: tải trọng thực tế bị giảm và chi phí vận hành tăng. Việc rút bớt tải trọng từ các trung tâm Trung Đông – nơi trước đây xử lý một phần đáng kể dòng hàng hóa Á-Âu – đã buộc phải cấu hình lại mạng lưới toàn cầu. Đồng thời, chi phí nhiên liệu cao hơn đang làm tăng chi phí trên mỗi tấn-kilômét sẵn có (ATK) trên tất cả các tuyến đường dài.
Cuộc khủng hoảng nhiên liệu phản lực không còn là một sự gián đoạn ngắn hạn. Ngay cả khi các điều kiện địa chính trị ổn định, các tác động cấu trúc đối với chuỗi cung ứng nhiên liệu, năng lực lọc dầu và mạng lưới hàng không toàn cầu sẽ cần thời gian để giải quyết.
Sự phụ thuộc của Châu Âu vào nhiên liệu phản lực nhập khẩu đã bị bộc lộ, với năng lực lọc dầu trong nước hạn chế làm tăng khả năng bị tổn thương trước các cú sốc bên ngoài. Các lời kêu gọi phối hợp hành động ngày càng tăng, bao gồm mua sắm chung, chiến lược tìm nguồn cung thay thế và điều chỉnh quy định để cải thiện khả năng phục hồi của nguồn cung.
Đối với thị trường vận tải hàng không, triển vọng vẫn còn bất định. Tải trọng đang thắt chặt, chi phí ở mức cao và biến động có khả năng sẽ kéo dài qua tháng 5, tháng 6 và xa hơn nữa. Sự cân bằng giữa cung và cầu hiện nay không còn được quyết định bởi sản lượng hàng hóa mà phụ thuộc nhiều hơn vào khả năng cung ứng và chi phí của nhiên liệu.
Nguồn: https://metro.global/2026/04/15/jet-fuel-crisis-escalates/
ASEAN+3 hiện là thị trường lớn nhất thế giới, chiếm 28% tổng nhu cầu cuối cùng toàn cầu.
Thế giới đang đứng trước kịch bản tồi tệ nếu khủng hoảng kéo dài đến giữa năm 2026: dự kiến có thêm 9,1 triệu người tại châu Á rơi vào tình trạng mất an ninh lương thực cấp...
Dưới tác động trực tiếp từ giá dầu Jet A-1 chạm ngưỡng kỷ lục gần 200 USD/thùng (tăng vọt từ mức 95 USD hồi đầu năm), hơn 60% các hãng hàng không quốc tế đã kích hoạt lộ trình...
IATA vừa công bố báo cáo "Xu hướng Công nghệ Hàng không 2026", xác nhận sự dịch chuyển mạnh mẽ từ nhận thức sang hành động thực tế.
Giá cước vận tải hàng không toàn cầu đang có dấu hiệu ổn định và nhích lên trong ngắn hạn
Thị trường robot di động toàn cầu đang ghi nhận mức tăng trưởng 19% mỗi năm, chính thức vượt xa các hệ thống tự động hóa cố định truyền thống. Xu hướng này phản ánh sự chuyển...
Tại sao 2025 ghi nhận mặt bằng giá cước hàng không ổn định hơn sau đỉnh cao biến động 2024
Năm 2025, logistics Việt tăng trưởng ấn tượng, đóng góp 5,17% GDP nhờ dòng vốn FDI dồi dào, các FTA như CPTPP và EVFTA, cùng đầu tư công mạnh mẽ vào hạ tầng.
Liên Hợp Quốc (UN) chính thức thông qua Công ước về Chứng từ vận tải có thể chuyển nhượng, cho phép hàng hóa vận chuyển bằng đường hàng không, đường bộ và đường sắt sở hữu...
ALS