Góc nhìn đa chiều từ năm 2025 đầy biến động của logistics toàn cầu

Tại sao năm 2025 ghi nhận mặt bằng giá ổn định hơn sau đỉnh cao biến động 2024? 

Thị trường vận tải hàng không toàn cầu đang trải qua giai đoạn chuyển giao quan trọng từ trạng thái biến động cực đoan năm 2024 sang chu kỳ ổn định mới trong năm 2025. Dữ liệu thực tế cho thấy, sau khi chạm đỉnh gần $3.0/kg vào cuối năm 2024, giá cước đã hạ nhiệt và duy trì biên độ ổn định hơn nhờ sự hồi phục của năng lực vận tải hành khách.

Nhìn lại năm 2024, thị trường hàng không đã phải đối mặt với một loạt "cú sốc" liên hoàn. Đường biểu diễn (màu xanh) cho thấy sự gia tăng đột biến về giá bắt đầu từ quý II/2024, với mức cước trung bình vọt lên trên $2.5/kg. Nguyên nhân cốt lõi đến từ cuộc khủng hoảng tại Biển Đỏ, khiến chuỗi cung ứng đường biển bị đứt gãy nghiêm trọng. Hàng loạt chủ hàng đã buộc phải chuyển dịch phương thức vận tải (Sea-to-Air) để kịp tiến độ hàng mùa vụ, đẩy nhu cầu tải bay tăng vọt 13% trong khi nguồn cung chỉ tăng 3% (theo dữ liệu từ Xeneta).

Đặc biệt, quý IV/2024 chứng kiến "cơn sốt" giá cước khi thương mại điện tử xuyên biên giới từ Trung Quốc (như Temu, Shein) bùng nổ, chiếm dụng tới 30-40% tải bay trên một số tuyến trọng điểm Á - Mỹ. Điều này giải thích cho cột mốc đỉnh điểm vào tháng 11/2024 khi giá cước tiệm cận ngưỡng $3.0/kg, mức cao nhất kể từ sau đại dịch.

Bước sang năm 2025, biểu đồ (màu tím hồng) phản ánh một sắc thái hoàn toàn khác: Sự ổn định. Giá cước bắt đầu năm ở mức $2.3/kg và duy trì ổn định quanh ngưỡng $2.1 - $2.4/kg. Sự "hạ nhiệt" này không phải do nhu cầu suy yếu — thực tế IATA dự báo khối lượng hàng hóa vẫn tăng 5.8% trong năm 2025 — mà là nhờ sự trở lại mạnh mẽ của năng lực cung ứng. Việc khôi phục hoàn toàn các đường bay hành khách quốc tế đã giải phóng một lượng lớn belly cargo (hàng hóa trong bụng máy bay hành khách), giúp cân bằng cán cân cung - cầu.

Nguyên nhân do đâu? 

Sự khác biệt giữa hai năm nằm ở tính chất của nguồn cung và hành vi của chủ hàng:

• Cấu trúc công suất: Năm 2024 phụ thuộc lớn vào máy bay chở hàng chuyên dụng (Freighters), vốn có chi phí vận hành cao. Năm 2025, tỷ trọng belly cargo tăng mạnh giúp làm mềm giá cước toàn cầu.
• Chiến lược thích ứng: Các doanh nghiệp đã không còn ở trạng thái "hoảng loạn" như năm 2024. Thay vì dồn hàng vào phút chót, các nhà bán lẻ lớn đã thực hiện chiến lược front-loading (nhập hàng sớm) để tránh các đợt tăng giá cao điểm.

Biến động và ảnh hưởng tới thị trường 

Mặc dù giá cước năm 2025 thấp hơn đỉnh điểm năm 2024, nhưng mặt bằng giá này vẫn cao hơn khoảng 15-20% so với mức trung bình trước dịch. Điều này tạo ra một áp lực chi phí mới cho các bên liên quan:

Đối với Shipper: Chi phí logistics được dự báo sẽ đi ngang nhưng khó có thể quay lại mức rẻ như trước.

Đối với Forwarder: Biên lợi nhuận sẽ bị thắt chặt do tính minh bạch của thị trường tăng lên và giá cước giao ngay (spot rate) ít biến động hơn, buộc họ phải cạnh tranh bằng giá trị gia tăng thay vì chênh lệch giá.

Từ những số liệu thực tế trên, các doanh nghiệp xuất khẩu cần đặc biệt lưu ý đến các quy định về EU ETS (Hệ thống trao đổi hạn ngạch khí thải của EU) bắt đầu áp dụng nghiêm ngặt hơn từ năm 2026, điều này có thể dẫn đến các khoản phụ phí xanh (Green Surcharges) làm tăng giá cước thực tế.

Chia sẻ bài viết này